Jałowa martwica chrzęstno-kostna (OCD) Rehabilitacja w klinice DrBest

Jałowa martwica chrzęstno-kostna (OCD)

Spis treści:

  1.     Czym jest jałowa martwica chrzęstno-kostna?
  2.     Kogo dotyka najczęściej martwica chrzęstno-kostna?
  3.     Martwica chrzęstno-kostna – objawy
  4.     Jałowa martwica chrzęstno-kostna – leczenie
  5.     Jak wygląda rehabilitacja OCD?

 

Czym jest jałowa martwica chrzęstno-kostna?

W dzisiejszych czasach siedzący tryb życia to norma. Niestety nie sprzyja on dobrze na ogólne zdrowie organizmu. Nadmierna masa ciała oraz siedzący tryb życia negatywnie wpływają na pracę układu krążenia, co może być przyczyną wielu chorób. Jednym z przykładów może być jałowa martwica w obrębie niektórych elementów kostnych i/lub chrzęstnych. Jałowa samoistna martwica kości (w skrócie OCD – od łacińskiej nazwy osteochondritis dissecans) to zespół chorobowy, który charakteryzuje się powstawaniem zmian martwiczych tkanki kostnej bez udziału drobnoustrojów chorobotwórczych. Martwice jałowe dzielą się na chrzęstno-kostne (np. martwica chrzęstno-kostna stawu skokowego) oraz kostne (np. martwica kości skokowej). Czasem występuje jedynie martwica chrząstki (np. martwica chrząstki kolana). Najszybciej i najprościej można je wykryć dzięki badaniu radiologicznemu. Do najczęściej występujących typów jałowych martwic można zaliczyć:

  •         Chorobę Osgood-Schlattera – martwica guzowatości kości piszczelowej
  •         Chorobę Haglunda-Severa – martwica nasady kości piętowej
  •         Chorobę Scheuermanna – martwica płytek granicznych trzonów kręgów
  •         Chorobę Perthesa – martwica głowy i szyjki kości udowej
  •         Chorobę Fleiberga Kohlera II – martwica głowy II kości śródstopia
  •         Martwicę chrzęstno-kostną stawu skokowego
  •         Martwicę chrzęstno-kostną kolana

 

Kogo dotyka najczęściej martwica chrzęstno-kostna?

Zazwyczaj występuje u dzieci i młodzieży (głównie chłopców), ale problem ten dotyczy również osób dorosłych. Choroba ta dotyczy przede wszystkim dzieci i młodzieży, ze względu na to że w tym wieku naczynia krwionośne, które znajdują się w różnych obszarach rosnących kości, nie są ze sobą sprawnie połączone. Brak komunikacji pomiędzy naczyniami krwionośnymi powoduje, iż niektóre miejsca w kości mogą być znacznie mniej ukrwione, a co za tym idzie do kości nie są dostarczane substancje odżywcze oraz tlen, ani nie są usuwane metabolity. I tak tworzy się martwica.

Martwica chrzęstno-kostna – objawy:

Do najczęstszych objawów należą:

  •         Ból o rozlanym charakterze w okolicach zmian martwiczych nasilający się zwłaszcza podczas intensywnych wysiłków i ustępujący po odpoczynku
  •         Może pojawić się obrzęk i wysięk (np. szczególnie w stawie kolanowym, przy martwicy chrząstki kolana)
  •         W przypadku, gdy doszło do ubytku kostnego w stawie, fragment kości może powodować odczucie blokowania się stawu, przeskakiwania lub przesuwania się. Zdarza się także, że fragment kostny jest wyczuwalny pod skórą.

 

Jałowa martwica chrzęstno-kostna – leczenie 

Jeżeli podejrzewasz u siebie jałową martwicę chrzęstno-kostną należy w pierwszej kolejności udać się do lekarza ortopedy. Ten – najpewniej zleci wykonanie badań obrazowych – RTG w projekcji osiowej i bocznej lub/i rezonans magnetyczny. Jałową martwicę chrzęstno-kostną leczy się w zależności od wieku pacjenta i stadium zaawansowania choroby. Zazwyczaj u osób powyżej 40 roku życia stosuje się leczenie operacyjne, gdyż mają one nikłą szansę, że dojdzie do ponownego unaczynienia i odbudowy tkanki kostnej. Lepszą perspektywę mają osoby poniżej 20 roku życia, gdyż wówczas istnieje duża szansa, że dojdzie do samoistnego unaczynienia, a co za tym idzie odbudowy i wygojenia fragmentu chrzęstno-kostnego. Wtedy najlepszym rozwiązaniem jest leczenie zachowawcze. W obu przypadkach warto skorzystać z pomocy fizjoterapeuty, który wdroży odpowiedni plan rehabilitacji.  

Jak wygląda rehabilitacja OCD?

W zależności od miejsca objętego procesem chorobotwórczym, wieku pacjenta oraz jego możliwości fizjoterapeuta tworzy indywidualny plan terapii. Może on obejmować zabiegi z zakresu terapii manualnej, ćwiczenia rozciągające, ćwiczenia stabilizacyjne, ćwiczenia wzmacniające, kinezyterapię w basenie, a także może zalecić ograniczenie aktywności fizycznej na pewien czas (szczególnie w przypadku martwicy chrzęstno-kostnej stawu skokowego lub martwicy chrzęstno-kostnej kolana). Warto jest wówczas przestrzegać zaleceń, aby nie doprowadzić do pogorszenia się stanu chorobowego. Do podstawowego planu terapii często dołącza się zabiegi z zakresu fizykoterapii, takie jak: laseroterapia, krioterapia, jonoforeza.

 

Piśmiennictwo:

  1.     „Niestandardowe postępowanie fizjoterapeutyczne w leczeniu jałowej martwicy dalszej nasady kości udowej – studium przypadku”; Joanna Zyznawska , Dominika Wicher; Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Wydział Nauk o Zdrowiu, Zakład Fizjoterapii; 20224.
  2.     Goch A., Zukow W. ”Jałowe martwice kości, charakterystyka choroby i  postępowanie fizykalne – przegląd literatury”. Journal of Education, Health and Sport; 2015r.

3.      Grzegorzewski  A.,  Synder  M.  Jałowe  martwice  kości. :  Gaździk  T.  Ortopedia i traumalogia,  PZWL,  Warszawa  2009